Thời gian đào tạo an toàn lao động: Doanh nghiệp cần biết gì?
1. Thời gian đào tạo an toàn lao động theo quy định hiện hành
Theo Điều 19 Nghị định 44/2016/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 140/2018/NĐ-CP, thời gian huấn luyện an toàn lao động được quy định khác nhau tùy theo từng nhóm đối tượng. Đây là thời lượng tối thiểu doanh nghiệp phải đảm bảo khi tổ chức đào tạo lần đầu.
Trong tổng thời lượng trên đã bao gồm thời gian học lý thuyết, thực hành và kiểm tra đánh giá cuối khóa theo quy định.
Việc quy định thời gian khác nhau phản ánh đặc thù công việc và mức độ rủi ro của từng nhóm. Những vị trí trực tiếp quản lý công tác an toàn lao động hoặc làm việc trong môi trường nguy hiểm sẽ cần chương trình đào tạo dài hơn để đáp ứng yêu cầu chuyên môn.

Thời gian đào tạo an toàn lao động được quy định cụ thể đối với từng nhóm đối tượng nhằm đảm bảo người lao động được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết trước khi làm việc
2. Những đối tượng nào bắt buộc phải tham gia đào tạo an toàn lao động?
Không phải chỉ công nhân sản xuất mới phải học an toàn lao động. Theo Điều 17 Nghị định 44/2016/NĐ-CP, có 06 nhóm đối tượng bắt buộc tham gia huấn luyện.
Nhóm đầu tiên là người quản lý doanh nghiệp, lãnh đạo bộ phận, quản đốc phân xưởng hoặc người được giao phụ trách công tác an toàn. Đây là lực lượng xây dựng chính sách và tổ chức triển khai hệ thống quản lý an toàn trong doanh nghiệp.
Nhóm thứ hai là cán bộ chuyên trách hoặc bán chuyên trách về an toàn lao động, những người trực tiếp giám sát, đánh giá rủi ro và hướng dẫn người lao động làm việc an toàn.
Nhóm thứ ba bao gồm người lao động làm các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động như làm việc trên cao, vận hành thiết bị áp lực, hóa chất nguy hiểm, điện, hàn cắt kim loại…
Nhóm thứ tư là người lao động thông thường, kể cả người học nghề, thử việc. Đây là nhóm chiếm số lượng lớn nhất trong doanh nghiệp và cũng là đối tượng thường xuyên được tổ chức đào tạo định kỳ.
Hai nhóm còn lại gồm nhân viên y tế doanh nghiệp và mạng lưới an toàn vệ sinh viên.
Việc đào tạo đầy đủ cho cả sáu nhóm giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống phòng ngừa tai nạn đồng bộ thay vì chỉ tập trung vào một bộ phận riêng lẻ.
3. Thời gian huấn luyện định kỳ về an toàn lao động là bao lâu?
Sau khi hoàn thành khóa đào tạo lần đầu, doanh nghiệp vẫn phải tổ chức huấn luyện định kỳ để cập nhật kiến thức và duy trì kỹ năng cho người lao động.
Theo Điều 21 Nghị định 44/2016/NĐ-CP:
- Người lao động nhóm 4 phải được huấn luyện ít nhất mỗi năm một lần.
- Thời gian huấn luyện định kỳ bằng 50% thời lượng huấn luyện lần đầu.
Như vậy, đối với nhóm 4, khóa huấn luyện định kỳ tối thiểu là 8 giờ, đã bao gồm thời gian kiểm tra đánh giá.
Đối với các nhóm còn lại, việc cập nhật kiến thức và kỹ năng được thực hiện tối thiểu 02 năm một lần, giúp người học nắm bắt các quy định pháp luật mới, thay đổi về quy trình làm việc cũng như các biện pháp phòng ngừa rủi ro mới phát sinh trong thực tế.
4. Nội dung đào tạo an toàn lao động không thể thiếu kỹ năng sơ cấp cứu
Nhiều doanh nghiệp vẫn cho rằng chương trình an toàn lao động chủ yếu tập trung vào quy trình vận hành máy móc hoặc sử dụng phương tiện bảo hộ. Trên thực tế, theo quy định hiện hành, nội dung đào tạo còn bao gồm nghiệp vụ và kỹ năng sơ cấp cứu tai nạn lao động. Đây là phần kiến thức đặc biệt quan trọng bởi trong đa số tai nạn lao động, người đầu tiên tiếp cận nạn nhân không phải là bác sĩ mà chính là các đồng nghiệp xung quanh họ.
Một người được đào tạo sơ cấp cứu bài bản sẽ biết cách:
- Đánh giá mức độ nguy hiểm của hiện trường.
- Bảo vệ bản thân trước khi tiếp cận nạn nhân.
- Gọi cấp cứu đúng quy trình.
- Thực hiện hồi sức tim phổi (CPR).
- Sử dụng máy khử rung tim tự động (AED).
- Xử lý dị vật đường thở.
- Cầm máu và băng bó đúng kỹ thuật.
- Cố định gãy xương tạm thời.
- Hỗ trợ nạn nhân bị điện giật, bỏng hoặc ngộ độc hóa chất.
Trong nhiều trường hợp, những kỹ năng này giúp kéo dài "thời gian vàng", hạn chế tổn thương não và tăng đáng kể cơ hội sống cho nạn nhân trước khi xe cấp cứu đến.
5. Vì sao doanh nghiệp nên kết hợp đào tạo an toàn lao động với khóa học sơ cấp cứu?
Huấn luyện an toàn lao động giúp người lao động biết cách phòng ngừa rủi ro nhưng khi tai nạn thực sự xảy ra, kỹ năng sơ cấp cứu mới là yếu tố quyết định khả năng giảm thiểu hậu quả. Đó cũng là lý do ngày càng nhiều doanh nghiệp lựa chọn kết hợp chương trình an toàn lao động với khóa học sơ cấp cứu do các đơn vị chuyên nghiệp tổ chức.
Sự kết hợp này mang lại nhiều giá trị thiết thực như:
- Xây dựng quy trình ứng phó khẩn cấp hoàn chỉnh.
- Nâng cao năng lực phản ứng của nhân viên trong "thời gian vàng".
- Giảm mức độ thương tích và chi phí bồi thường tai nạn lao động.
- Gia tăng sự chủ động của doanh nghiệp trước các cuộc kiểm tra về an toàn.
- Xây dựng văn hóa an toàn bền vững trong tổ chức.
Thay vì chỉ dừng ở việc "biết quy định", người lao động có thể trực tiếp thực hành và xử lý các tình huống mô phỏng sát với môi trường làm việc thực tế.
6. Đào tạo sơ cấp cứu tại Wellbeing – Bổ sung năng lực thực hành cho chương trình an toàn lao động
Hoạt động từ năm 2014, Wellbeing là một trong những đơn vị tiên phong trong lĩnh vực đào tạo sơ cấp cứu tại Việt Nam, đồng hành cùng hàng trăm nghìn học viên đến từ doanh nghiệp, tập đoàn đa quốc gia, tổ chức phi chính phủ, trường học và đại sứ quán.
Các chương trình đào tạo của Wellbeing được thiết kế nhằm bổ trợ hiệu quả cho hoạt động an toàn lao động tại doanh nghiệp thông qua việc tăng cường kỹ năng xử lý tình huống khẩn cấp.
Điểm nổi bật của chương trình gồm:
- Đội ngũ giảng viên là 100% bác sĩ tốt nghiệp các trường Đại học Y hàng đầu Việt Nam.
- Học viên thực hành khoảng 70% thời lượng khóa học.
- Mô hình CPR và thiết bị thực hành đạt chuẩn quốc tế, được chứng nhận bởi Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA).
- Nội dung đào tạo bám sát các nguy cơ thường gặp trong môi trường sản xuất, xây dựng, văn phòng, khách sạn, trường học và khu công nghiệp.
- Cấp chứng chỉ theo quy định của Bộ Nội vụ và Bộ Y tế sau khi học viên hoàn thành chương trình và đạt yêu cầu đánh giá.
Việc bổ sung khóa học sơ cấp cứu vào kế hoạch đào tạo an toàn lao động không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu pháp luật mà còn nâng cao năng lực bảo vệ con người, tài sản quý giá nhất của mỗi tổ chức.
Thời gian đào tạo an toàn lao động được quy định cụ thể đối với từng nhóm đối tượng nhằm đảm bảo người lao động được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết trước khi làm việc. Tuy nhiên, để xây dựng một môi trường làm việc thực sự an toàn, doanh nghiệp không nên chỉ dừng lại ở việc đáp ứng thời lượng đào tạo theo quy định. Việc đầu tư vào khóa học sơ cấp cứu tại các đơn vị uy tín sẽ giúp đội ngũ nhân sự nâng cao khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp, tận dụng hiệu quả "thời gian vàng" để bảo vệ tính mạng và sức khỏe người lao động. Đây cũng là giải pháp góp phần hoàn thiện hệ thống an toàn lao động hiện đại, chủ động và bền vững trong mọi doanh nghiệp.
Dịch