Dịch
Quy định về nhân viên sơ cấp cứu của đơn vị sản xuất
1. Cơ sở pháp lý quy định về nhân viên sơ cấp cứu tại đơn vị sản xuất
Quy định cốt lõi về nhân viên sơ cấp cứu tại các đơn vị sản xuất được nêu rõ tại Thông tư 19/2016/TT-BYT ngày 30/06/2016 của Bộ Y tế về hướng dẫn quản lý vệ sinh lao động và sức khỏe người lao động. Tại điều 2 khoản 1 quy định việc quản lý, chăm sóc sức khỏe, phòng chống bệnh nghề nghiệp cho người lao động phải được thực hiện từ thời điểm người lao động được tuyển dụng và trong suốt quá trình làm việc tại cơ sở lao động.
Cơ sở pháp lý quy định về nhân viên sơ cấp cứu tại đơn vị sản xuất
Văn bản này vẫn đang có hiệu lực và là cơ sở quan trọng nhất để doanh nghiệp xây dựng hệ thống sơ cứu.
Ngoài ra, Nghị định 44/2016/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 140/2018/NĐ-CP) quy định chi tiết về huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, trong đó có nội dung sơ cứu, cấp cứu tai nạn lao động. Quyết định 636/QĐ-BYT năm 2025 của Bộ Y tế ban hành “Tài liệu huấn luyện sơ cứu, cấp cứu tại nơi làm việc” cung cấp nội dung đào tạo chuẩn thống nhất trên toàn quốc. Doanh nghiệp vi phạm các quy định này có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn, vệ sinh lao động.
2. Lực lượng nhân viên sơ cấp cứu gồm những ai và tiêu chuẩn ra sao?
Theo Điều 7 Thông tư 19/2016/TT-BYT, lực lượng sơ cấp cứu tại đơn vị sản xuất gồm hai thành phần chính:
- Người làm công tác y tế tại cơ sở (nếu có).
- Người lao động được doanh nghiệp phân công tham gia lực lượng sơ cấp cứu.
Tiêu chí chọn nhân viên sơ cấp cứu (phải đáp ứng đầy đủ):
- Có đủ sức khỏe và tự nguyện tham gia công tác sơ cứu, cấp cứu.
- Có khả năng có mặt sớm nhất tại vị trí xảy ra tai nạn lao động trong thời gian làm việc.
- Đã được huấn luyện về sơ cứu, cấp cứu theo quy định (thông qua khóa học sơ cứu đạt chuẩn).
Số lượng nhân viên sơ cấp cứu phụ thuộc vào quy mô và mức độ nguy hiểm:
Đối với đơn vị sản xuất có công việc thuộc Danh mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động (xây dựng, luyện kim, hóa chất, cơ khí…):
- Dưới 100 lao động: Ít nhất 01 người.
- Cứ mỗi 100 lao động tăng thêm: Bố trí thêm ít nhất 01 người.
Đối với các đơn vị sản xuất khác:
- Dưới 200 lao động: Ít nhất 01 người.
- Cứ mỗi 150 lao động tăng thêm: Bố trí thêm ít nhất 01 người.
Quan trọng hơn, mỗi ca làm việc hoặc nhóm làm việc lưu động phải có ít nhất một người chịu trách nhiệm sơ cấp cứu. Doanh nghiệp phải công bố công khai danh sách lực lượng sơ cấp cứu tại các khu vực làm việc để người lao động dễ dàng tiếp cận khi cần.
3. Trách nhiệm của đơn vị sản xuất trong việc tổ chức nhân viên sơ cấp cứu
Doanh nghiệp sản xuất có trách nhiệm:
- Phân công và bố trí lực lượng sơ cấp cứu phù hợp.
- Tổ chức khóa học sơ cứu lần đầu và huấn luyện định kỳ cho nhân viên sơ cấp cứu.
- Trang bị đầy đủ túi sơ cứu, khu vực sơ cứu và phương tiện hỗ trợ theo Phụ lục 4 và 5 của Thông tư 19/2016/TT-BYT.
- Kiểm tra, rà soát định kỳ trang thiết bị và năng lực của đội ngũ sơ cấp cứu.
- Xây dựng phương án ứng cứu khẩn cấp và diễn tập định kỳ.
Về túi sơ cứu: Số lượng và loại túi (A, B, C) phụ thuộc quy mô khu vực làm việc. Ví dụ: ≤ 25 người cần ít nhất 01 túi loại A; 51–150 người cần ít nhất 01 túi loại C. Túi phải đặt ở vị trí dễ thấy, dễ lấy, có ký hiệu chữ thập đỏ.
Khu vực sơ cứu phải có giường, chăn, gối, cáng cứng, đèn pin, bồn rửa tay… và được bố trí gần khu vực làm việc nguy hiểm cao.
4. Nội dung và thời gian của khóa học sơ cứu bắt buộc
Theo Phụ lục 6 Thông tư 19/2016/TT-BYT và Quyết định 636/QĐ-BYT:
Huấn luyện lần đầu:
- Người lao động thông thường: 4 giờ.
- Lực lượng sơ cấp cứu chuyên trách: 16 giờ (2 ngày).
Huấn luyện định kỳ hàng năm:
- Người lao động: 2 giờ.
- Lực lượng sơ cấp cứu: 8 giờ (1 ngày).
Nội dung chính bao gồm:
- Nguyên lý cơ bản sơ cứu tại chỗ.
- Băng bó vết thương, cầm máu tạm thời.
- Cố định gãy xương, vận chuyển nạn nhân an toàn.
- Hồi sức tim phổi (CPR) và sử dụng AED.
- Xử lý bỏng, hóc dị vật, say nắng, đột quỵ, ngộ độc…
- Sử dụng túi sơ cứu và các tình huống tai nạn thường gặp trong sản xuất.
Khóa học sơ cứu phải do cơ sở đủ điều kiện tổ chức (có bác sĩ hoặc người có trình độ cao đẳng y trở lên với kinh nghiệm thực tiễn). Sau khóa học, học viên được cấp chứng chỉ có giá trị toàn quốc, hiệu lực 1 năm.
5. Giới thiệu khóa học sơ cấp cứu tại Wellbeing – Giải pháp thực tiễn cho doanh nghiệp sản xuất
Để đáp ứng đầy đủ quy định pháp luật và mang lại hiệu quả thực tiễn cao nhất, nhiều đơn vị sản xuất đã lựa chọn khóa học sơ cứu chuyên nghiệp từ Wellbeing – đơn vị đào tạo sơ cấp cứu hàng đầu Việt Nam với hơn một thập kỷ kinh nghiệm (từ năm 2014). Wellbeing đã đồng hành cùng hàng trăm ngàn người lao động từ cá nhân, gia đình đến các doanh nghiệp sản xuất, khu công nghiệp, tổ chức quốc tế và đại sứ quán.
Là thành viên của Hội đồng An toàn Anh Quốc (British Safety Council), Wellbeing cung cấp chương trình huấn luyện đạt chuẩn Bộ Y tế và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, cấp chứng chỉ đỏ hợp lệ toàn quốc (hiệu lực thường 1 năm).
Điểm nổi bật của khóa học sơ cứu tại Wellbeing:
- 100% giảng viên là bác sĩ tốt nghiệp các trường Đại học Y hàng đầu Việt Nam (Đại học Y Hà Nội, Đại học Y Dược TP.HCM, Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch…) với nhiều năm kinh nghiệm lâm sàng và đào tạo.
- Chương trình lấy học viên làm trung tâm, áp dụng phương pháp giảng dạy hiện đại, dành tới 70% thời lượng cho thực hành thực tế dưới sự hướng dẫn trực tiếp của bác sĩ.
Học viên được rèn luyện kỹ năng phối hợp sơ cứu thông qua các tình huống mô phỏng thực tế.
- Trang thiết bị thực hành đạt chuẩn quốc tế, được chứng nhận bởi Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), với mô hình manikin phản hồi chính xác lực ép tim phổi và hô hấp nhân tạo như người thật.
- Đào tạo tại chỗ doanh nghiệp, nội dung tùy chỉnh theo ngành nghề sản xuất (máy móc, hóa chất, xây dựng…), thời lượng linh hoạt 4-8 giờ.
- Hỗ trợ cung cấp máy AED chính hãng và tư vấn xây dựng hệ thống sơ cứu hoàn chỉnh theo Thông tư 19/2016/TT-BYT.
Tham gia khóa học sơ cứu tại Wellbeing giúp doanh nghiệp không chỉ tuân thủ pháp luật mà còn xây dựng đội ngũ nhân viên tự tin, sẵn sàng ứng phó mọi tình huống khẩn cấp, giảm thiểu rủi ro tai nạn lao động và nâng cao trách nhiệm xã hội.
6. Lợi ích thiết thực khi đầu tư khóa học sơ cứu cho nhân viên
Việc tổ chức khóa học sơ cứu định kỳ mang lại nhiều lợi ích:
- Giảm tỷ lệ tử vong và di chứng nặng do tai nạn lao động (có thể cứu sống 50-70% trường hợp ngừng tim nếu CPR và AED được thực hiện kịp thời).
- Giảm chi phí bồi thường, gián đoạn sản xuất và mất mát nhân lực.
- Tăng sự tự tin và tinh thần trách nhiệm của người lao động.
- Nâng cao hình ảnh doanh nghiệp, thu hút nhân tài và đối tác.
- Tuân thủ pháp luật, tránh phạt hành chính và rủi ro pháp lý.
Nhiều doanh nghiệp sản xuất lớn đã áp dụng mô hình này và ghi nhận giảm đáng kể số vụ tai nạn nghiêm trọng.
Quy định về nhân viên sơ cấp cứu của đơn vị sản xuất không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là giải pháp then chốt bảo vệ tính mạng người lao động và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Việc đầu tư bài bản vào khóa học sơ cứu giúp xây dựng đội ngũ sẵn sàng ứng phó, giảm thiểu rủi ro và khẳng định trách nhiệm xã hội của đơn vị.
