Bỏ túi dấu hiệu nhận biết và sơ cứu đột quỵ chuẩn xác nhất

Dấu hiệu nhận biết và sơ cứu đột quỵ là kiến thức quan trọng giúp tăng cơ hội cứu sống người bệnh trong thời gian vàng. Chỉ vài phút chậm trễ cũng có thể khiến não bị tổn thương nghiêm trọng và để lại di chứng lâu dài. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa biết cách phát hiện sớm hoặc xử lý đúng khi gặp tình huống này. Trang bị kiến thức đúng sẽ giúp bạn bình tĩnh ứng phó và hỗ trợ người bệnh kịp thời.

Dấu hiệu nhận biết đột quỵ sớm theo quy tắc FAST

Nhận biết sớm các dấu hiệu đột quỵ là bước đầu tiên giúp người bệnh được cấp cứu kịp thời và nâng cao hiệu quả điều trị.

F (Face) - Khuôn mặt

Một trong những dấu hiệu điển hình của đột quỵ là khuôn mặt bị méo hoặc xệ sang một bên. Khi yêu cầu người bệnh cười hoặc nhe răng, hai bên khuôn mặt sẽ không cân đối, nhân trung lệch hoặc khó cử động một bên môi.

Biểu hiện này xuất hiện do các cơ vùng mặt bị ảnh hưởng bởi tổn thương não. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, cần nhanh chóng kiểm tra thêm các triệu chứng khác thay vì chờ người bệnh tự hồi phục.

A (Arm) - Cánh tay

Người bị đột quỵ thường yếu hoặc tê một bên tay chân. Khi yêu cầu giơ đồng thời hai tay lên phía trước, một bên tay có thể rơi xuống hoặc không thể nâng lên như bình thường. Triệu chứng này có thể đi kèm cảm giác mất sức, tê bì hoặc khó cầm nắm đồ vật. Đây là dấu hiệu cảnh báo cần được xử trí càng sớm càng tốt.

S (Speech) - Giọng nói

Đột quỵ có thể khiến người bệnh nói ngọng, phát âm không rõ, nói lắp hoặc không thể diễn đạt thành câu hoàn chỉnh. Một số trường hợp vẫn hiểu lời người khác nhưng không thể trả lời. 

T (Time) - Thời gian

Nếu xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu trong quy tắc FAST, cần gọi 115 ngay lập tức. Không nên tự lái xe đưa người bệnh đi cấp cứu hoặc chờ các triệu chứng giảm dần. Đồng thời, hãy ghi nhớ thời điểm người bệnh bắt đầu xuất hiện triệu chứng. Đây là thông tin quan trọng giúp bác sĩ đánh giá khả năng điều trị trong thời gian vàng.

Các dấu hiệu cảnh báo khác

Ngoài quy tắc FAST, đột quỵ còn có thể gây đau đầu dữ dội, chóng mặt, mất thăng bằng hoặc giảm thị lực đột ngột ở một hoặc hai mắt. Một số người bệnh còn xuất hiện buồn nôn, nôn hoặc rối loạn ý thức. Dù triệu chứng kéo dài trong thời gian ngắn hay đã giảm bớt, người bệnh vẫn cần được đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được đánh giá và điều trị.

Quy trình sơ cứu đột quỵ đúng cách tại nhà

Sau khi nhận biết các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, cần thực hiện đúng các bước sơ cứu để bảo vệ đường thở và hỗ trợ người bệnh trong thời gian chờ cấp cứu.

Bước 1: Gọi ngay cấp cứu 115

Ngay khi nghi ngờ đột quỵ, hãy gọi 115 và cung cấp đầy đủ thông tin về tình trạng của người bệnh. Việc thông báo sớm giúp bệnh viện chuẩn bị nhân lực, thiết bị và rút ngắn thời gian cấp cứu khi người bệnh đến nơi.

Trong lúc chờ xe cấp cứu, không nên để người bệnh tự đi lại hoặc tự lái xe đến bệnh viện. Hạn chế di chuyển nhiều sẽ giúp giảm nguy cơ tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.

Bước 2: Đặt người bệnh ở tư thế an toàn

Nếu người bệnh còn tỉnh, hãy để nằm nghiêng một bên hoặc kê đầu cao khoảng 15 đến 30 độ nhằm giúp đường thở thông thoáng và giảm nguy cơ sặc nếu nôn ói. Trường hợp người bệnh bất tỉnh nhưng vẫn còn thở, tiếp tục duy trì tư thế hồi phục cho đến khi nhân viên y tế đến.

Không cố giữ người bệnh ngồi dậy hoặc thay đổi tư thế liên tục. Điều quan trọng là giúp họ giữ tư thế ổn định và hạn chế mọi cử động không cần thiết.

Bước 3: Nới lỏng quần áo

Mở cúc áo, tháo cà vạt, nới thắt lưng hoặc các vật dụng bó sát để người bệnh dễ hô hấp hơn. Đồng thời giữ không gian xung quanh thông thoáng và tránh tập trung quá đông người. Nếu người bệnh đeo răng giả bị lỏng, cần lấy ra để hạn chế nguy cơ rơi vào đường thở. Trong suốt quá trình chờ cấp cứu, tiếp tục theo dõi sát tình trạng của người bệnh.

Bước 4: Theo dõi tình trạng người bệnh

Quan sát nhịp thở, mạch và mức độ tỉnh táo của người bệnh cho đến khi nhân viên y tế có mặt. Nếu người bệnh ngừng thở hoặc ngừng tim, cần tiến hành hồi sức tim phổi (CPR) nếu đã được đào tạo. Tham khảo thêm cách hồi sức tim phổi (CPR) đúng kỹ thuật để sẵn sàng xử lý trong các tình huống khẩn cấp và nâng cao cơ hội cứu sống người bệnh.

Những sai lầm cần tránh khi sơ cứu đột quỵ

Bên cạnh việc nhận biết sớm dấu hiệu và thực hiện đúng các bước sơ cứu, người hỗ trợ cũng cần tránh những sai lầm có thể làm chậm thời gian điều trị. Mỗi phút trôi qua đều ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hồi phục của người bệnh.

Không tự ý cho người bệnh uống thuốc

Nhiều người vội vàng cho người bệnh uống thuốc hạ huyết áp, thuốc chống đông hoặc An Cung Ngưu Hoàng Hoàn với mong muốn cải thiện tình trạng. Tuy nhiên, đây là việc không được khuyến khích khi chưa xác định chính xác loại đột quỵ mà người bệnh gặp phải.

Việc dùng thuốc không đúng có thể khiến tình trạng chảy máu não nặng hơn hoặc làm chậm quá trình điều trị. Thay vì tự xử lý bằng thuốc, hãy gọi 115 và đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

Không cạo gió, trích máu hoặc bấm huyệt

Cạo gió, chích máu đầu ngón tay, dái tai hay bấm huyệt là những mẹo dân gian vẫn được nhiều người áp dụng khi nghi ngờ đột quỵ. Tuy nhiên, các phương pháp này không có tác dụng cải thiện lưu lượng máu lên não hay giúp người bệnh hồi phục. Quan trọng hơn, việc thực hiện những cách làm này khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian vàng để điều trị. 

Không cho người bệnh ăn hoặc uống

Đột quỵ có thể ảnh hưởng đến phản xạ nuốt, khiến người bệnh rất dễ bị sặc khi ăn hoặc uống. Thức ăn và nước có thể đi vào đường hô hấp, gây ngạt hoặc viêm phổi hít. Vì vậy, tuyệt đối không cho người bệnh ăn, uống hay ngậm bất kỳ loại thuốc nào trước khi được nhân viên y tế đánh giá.

Kết luận

Hiểu đúng dấu hiệu nhận biết và sơ cứu đột quỵ sẽ giúp bạn bình tĩnh xử lý trong những phút đầu và giảm nguy cơ biến chứng. Đừng chần chừ khi người bệnh có biểu hiện bất thường vì mỗi phút đều rất quan trọng. Hãy tham gia khóa học sơ cấp cứu của Wellbeing để sẵn sàng ứng phó trong các tình huống khẩn cấp.