Các khóa học đã đăng ký

Tiêu hóa thức ăn ở miệng – hoạt động thú vị của cơ thể (phần 2) | Wellbeing

BS Nguyễn Hoàng Nguyên | Điều phối Dự án Sơ cứu nhanh – Giành sự sống

Tổ chức Giáo dục sức khỏe Wellbeing

Bộ máy tiêu hóa cung cấp liên tục cho cơ thể chất dinh dưỡng, vitamin, các chất điện giải, nước… thông qua chức năng sau: Chức năng cơ học (nhai, nghiền, nhào trộn), chức năng hóa học (bài tiết dịch tiêu hóa) và chức năng hấp thu. Bài tiết nước bọt là hoạt động xảy ra sớm của hệ tiêu hóa khi tiếp nhận thức ăn ở miệng.

tuyen-nuoc-bot-wellbeing


1. Thành phần nào trong nước bọt giúp tiêu hóa thức ăn?

Các tuyến nước bọt chính bao gồm tuyến mang tai, tuyến dưới hàm và tuyến dưới lưỡi. Bên cạnh đó, còn rất nhiều các tuyến nhỏ ở trong miệng. Hàng ngày chúng ta bài tiết khoảng 800ml đến 1500ml nước bọt. Nước bọt có chứa enzym amylase và chất nhày để bôi trơn thức ăn.

Nồng độ chất điện giải trong nước bọt rất khác so với trong máu. Nồng độ ion Kali cao gấp 7 lần trong máu, ion bicacbonat cao gấp 3 lần. Tuy nhiên nồng độ ion Natri và Clo lại chỉ bằng 1/7 đến 1/10 trong máu.

Nước bọt của chúng ta có tính trung hòa, độ pH từ 6,0 đến 7,4. Độ pH này thích hợp cho tác dụng tiêu hóa của enzyme amylase.

2. Vai trò của nước bọt đối với sự tiêu hóa

Men amylase trong nước bọt có tác dụng phân giải tinh bột chin thành các loại đường dễ hấp thu cho cơ thể như maltose, dextrin…

Chất nhầy trong nước bọt có tác dụng bôi trơn để dễ nuốt thức ăn.

Nước bọt giúp chúng ta vệ sinh răng miệng. Bình thường, thể tích nước bọt chảy trên bề mặt răng (lưu lượng) là 0,5ml/phút. Sự bài tiết này giúp rửa trôi vi khuẩn cũng như thức ăn bám trên bề mặt răng. Nước bọt cũng chứa một số chất diệt khuẩn như lysosym hay ion thiocyanate. Ngoài ra, trong nước bọ còn có kháng thể tiêu diệt vi khuẩn ở miệng, trong đó có những vi khuẩn gây sâu răng. Do đó, đối với những bệnh lý làm giảm hoặc không tiết nước bọt sẽ dẫn đến loét miệng hoăc sâu răng.

Nước bọt còn hỗ trợ hoạt động nói chuyện vì nước bọt giúp cho môi và lưỡi cử động dễ dàng.

3. Quá trình điều hòa hoạt động bài tiết nước bọt

Kích thích vị giác và xúc giác từ lưỡi và miệng sẽ truyền các tín hiệu thần kinh đên não và làm cho các tuyến nước bọt hoạt động. Vị chua sẽ làm cho chúng ta tiết nước bọt nhiều gấp 8 đến 20 lần bình thường. Các vật trơn nhẵn trong miệng cũng làm tăng tiết nước bọt. Một số trung tâm thần kinh cao cấp sẽ ảnh hưởng đến hoạt động bài tiết nước bọt như trung tâm ngon miệng, trung tâm nếm hay trung tâm ngửi. Một số chất kích thích hoặc khi nôn sẽ kích thích bài tiết nước bọt. Nước bọt giúp trung hòa hoặc pha loãng các chất kích thích này.

Sự tiêu hóa thức ăn ở miệng giúp tạo thành những viên thức ăn mềm, trơn và được đưa vào họng cũng như thực quản một cách dễ dàng. Dưới tác dụng hóa học thì một số tinh bột sẽ được chuyển hóa thành đường maltose, do đó nếu nhai kỹ chúng ta sẽ thấy vị ngọt của cơm hoặc chất tinh bột khác.

Xem thêm

Chế độ ăn của người đau dạ dày

Những loại trái cây nào sẽ tốt cho người gặp vấn đề dạ dày

5 nguyên nhân đau dạ dày bạn không ngờ đến

Tiêu hóa thức ăn ở miệng – hoạt động thú vị của cơ thể (phần 1)

X
Hỏi-đáp
Đăng ký ngay