Các khóa học đã đăng ký

Thiếu máu thiếu sắt là bệnh gì? | Wellbeing

Bài viết được viết bởi Trịnh Thị Thanh Tâm | Chuyên viên tập huấn dự án Sơ cứu nhanh - Giành sự sống

Tổ chức Giáo dục Sức khỏe Wellbeing

Thiếu máu thiếu sắt hay được gọi là thiếu máu do thiếu sắt, là tình trạng xảy ra khi hồng cầu bị giảm cả về số lượng và chất lượng do thiếu sắt, tình trạng này xuất hiện khi cơ thể bị thiếu máu vì không tổng hợp đủ hemoglobin do thiếu sắt.

Vai trò của sắt với cơ thể?

Sắt là một nguyên tố trong tự nhiên. Trong cơ thể người, sắt chứa một lượng nhỏ nhưng lại đóng vai trò rất quan trọng hoạt động sống. Sắt có mặt trong tất cả các tế bào với nhiều chức năng khác nhau như tham gia thành phần các tế bào hemoglobin, myoglobin, hệ thống cytochrom và các emzym… vơi các vai trò sau:

  • Sắt giữ vai trò trong sản xuất tế bào hồng cầu
  • Vận chuyển oxy và CO2 trong quá trình hô hấp (Hb)
  • Dự trữ oxy cho cơ quan tế bào myoglobin.
  • Vận chuyển electron trong cơ thể (cytochrom, mitochondrial dehydrogenase)
  • Hô hấp tế bào (catalase, peroxydase)
  • Sắt là thành phần của một số men quan trọng.
  • Sắt hỗ trợ sự phát triển trí não.

Sắt tồn tại trong cơ thể như thế nào?

Lượng sắt dự trữ chủ yếu trong cơ thể rất ít khoảng 0.005%trọng lượng cơ thể. Nguồn cung cấp sắt chủ yếu cho cơ thể là qua đường ăn uống và được hấp thu toàn bộ đường dạ dày, ruột ( tá tràng, ruột non).

Nhu cấu hấp thu sắt ở mỗi người khác nhau tùy thuộc vào sự phát triển, lượng sắt mất đi, tình trạng dự trữ trong cơ thể. Khi thiếu máu, nhu cầu hấp thu sắt thường tăng lên.

Sắt được thải trừ qua phân, nước tiêủ, mồ hôi, bong tế bào ở da- niêm mạc, móng hay kinh nguyệt.

Nguyên nhân thiếu máu thiểu sắt?

Nguyên nhân thiếu sắt thường liên quan đến quá trình chuyển hóa sắt trong cơ thể. Có thể chia thành 4 loại nguyên nhân chính sau:

  • Cung cấp thiếu sắt: chế độ ăn; trẻ sinh non, chảy máu trước sinh làm giảm cung cấp máu đến bào thai.
  • Hấp thu kém: tiêu chảy kéo dài, hội chứng kém hấp thu, dị dạng dạ dày ruột..
  • Mất quá nhiều do chảy máu: chảy máu đường tiêu hóa, loét dạ dày, giun móc, polyp ruột, chảy máu đường sinh dục, chảy máu mũi mãn tính….
  • Nhu cầu sắt cao ở giai đoạn trẻ lớn nhanh như dậy thì, đẻ non, hành kinh …. nhưng cung cấp không tăng.

Nhận biết triệu chứng bệnh.

  • Bệnh thường gặp từ 6 tháng trở lên, tuy nhiên đối với trẻ sinh non bệnh có thể xảy ra sớm hơn từ 2-3 tháng.
  • Da xanh, niêm mạc nhợt từ từ.
  • Trẻ có biểu hiện mệt mởi, chán ăn, ít hoạt động, ngừng tăng cân, rối loạn tiêu hóa dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn.
  • Ở độ tuổi đi học trẻ thường gặp khó khăn trong tập trung nên kết quả không cao.

Các triệu chứng hay gặp ở người lớn như móng bẹp dễ gẫy, mất gai lưỡi, teo niêm mạc.

Dự phòng thiếu máu thiếu sắt cần thực hiện sớm và ngay trong thời kỳ mang thai. Từ tháng thứ 2 phụ nữ mang thai cần cung cấp khoảng 3mg/ngày. Các bà mẹ thiếu máu thiếu sắt cần được điều trị bằng các chế phẩm sắt.

Cần đảm bảo nuôi con bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu giúp giảm nguy cơ thiếu sắt ở trẻ. Trường hợp trẻ không có sữa mẹ cần cho bé ăn sữa bổ sung sắt.

Thức ăn bổ sung phải là các thực phẩm giàu sắt như: đậu phụ, gan, lòng đỏ trứng, socola, bột cacao.


thieu-mau-thieu-sat-wellbeing

Nhận biết triệu chứng bệnh.

  • Bệnh thường gặp từ 6 tháng trở lên, tuy nhiên đối với trẻ sinh non bệnh có thể xảy ra sớm hơn từ 2-3 tháng.
  • Da xanh, niêm mạc nhợt từ từ.
  • Trẻ có biểu hiện mệt mỏi, chán ăn, ít hoạt động, ngừng tăng cân, rối loạn tiêu hóa dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn.
  • Ở độ tuổi đi học trẻ thường gặp khó khăn trong tập trung nên kết quả không cao.
  • Các triệu chứng hay gặp ở người lớn như móng bẹp dễ gãy, mất gai lưỡi, teo niêm mạc…

Dự phòng thiếu máu thiếu sắt.

Dự phòng thiếu máu thiếu sắt cần thực hiện sớm và ngay trong thời kỳ mang thai. Từ tháng thứ 2 phụ nữ mang thai cần cung cấp khoảng 3mg/ngày. Các bà mẹ thiếu máu thiếu sắt cần được điều trị bằng các chế phẩm sắt.

Cần đảm bảo nuôi con bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu giúp giảm nguy cơ thiếu sắt ở trẻ. Trường hợp trẻ không có sữa mẹ cần cho bé ăn sữa bổ sung sắt.

Thức ăn bổ sung phải là các thực phẩm giàu sắt như: đậu phụ, gan, lòng đỏ trứng, socola, bột cacao.

X
Hỏi-đáp
Đăng ký ngay