Các khóa học đã đăng ký

Sốc phản vệ và những kiến thức bạn cần biết! (P1) | Wellbeing

BS Lưu Thị Minh Trang – Chuyên viên tập huấn Dự án Sơ cứu nhanh – Giành sự sống

Tổ chức giáo dục sức khỏe Wellbeing

Sốc phản vệ là một phản ứng dị ứng nghiêm trọng, có thể dẫn đến tử vong trong một khoảng thời gian ngắn vài giây hoặc vài phút khi tiếp xúc với các tác nhân khởi phát (gọi là dị nguyên). Có nhiều dị nguyên rất hay gặp trong đời sống, bao gồm: các loại hạt, hải sản, trứng, côn trùng và ong đốt, nhựa mủ và những thuốc nhất định. Vì vậy, có những kiến thức cơ bản để xử lý những tình huống sốc phản vệ để cứu sống nạn nhân là vô cùng quan trọng. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những kiến thức cơ bản nhất bạn nhất định phải biết.

xu-tri-soc-phan-ve-wellbeing

1. Đại cương về sốc phản vệ:
1.1. Khái niệm:

  • Sốc phản vệ là một phản ứng dị ứng dữ dội ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể.
  • Sốc phản vệ có thể tiến triển trong vòng vài giây hoặc vài phút khi tiếp xúc với tác nhân khởi phát (được gọi là dị nguyên) và có khả năng gây tử vong.
  • Trong phản ứng phản vệ, các chất hóa học được giải phóng vào trong máu làm giãn các mạch máu. Điều này làm cho huyết áp tụt xuống và đường dẫn khí bị thu hẹp (co thắt), dẫn đến khó thở.
  • Thêm vào đó, lưỡi và cổ họng có thể sưng lên, gây cản trở đường thở. Lượng oxy đến được những cơ quan sống còn có thể giảm mạnh, gây ra hiện tượng thiếu oxy.
  • Một nạn nhân bị sốc phản vệ cần xử trí cấp cứu bằng tiêm adrenaline.

1.2. Các dị nguyên có thể gây nên sốc phản vệ:

Có 3 nhóm dị nguyên chính có thể gây nên sốc phản vệ:

  • Nhóm nguyên nhân thứ nhất: là vacxin, huyết thanh và một số loại thuốc (vitamin B, Novocain, sulefamid,….)
  • Nhóm nguyên nhân thứ hai: các loại nọc côn trùng (ong mật, ong vàng, ong vò vẽ, kiến,…)
  • Nhóm nguyên nhân thứ ba: nhiều loại thực phẩm có nguồn gốc động vật và thực vật (sữa, trứng, cá, tôm, dầu hướng dương, rượu,…)
  • Ngoài ra, cũng đã ghi nhận một số trường hợp sốc phản vệ do yếu tố lạnh: nạn nhân dị ững với yếu tố nhiệt độ lạnh, khi tắm lâu ở sông, hồ, biển trong thời tiết lạnh, có thể xuất hiện sốc phản vệ.

2. Các biểu hiện của sốc phản vệ:

  • Biểu hiện của sốc phản vệ tương đối đa dạng. Độ nặng hay nhẹ của sốc phụ thuộc vào mức độ nhạy cảm của cơ thể, số lượng, tốc độ hấp thụ đối với các yếu tố dị nguyên.
  • Thời gian diễn biến của sốc phản vệ rất nhanh từ vài giây đến 30 phút, tốc độ của các phản ứng phản vệ càng nhanh thì tình hình càng xấu, tỷ lệ tử vong càng cao.
  • Những biểu hiện của phản ứng dị ứng có thể xuất hiện (xem thêm bài “Xử trí nạn nhân dị ứng”), các biểu hiện được chia thành ba cấp độ:
  • Mức độ nhẹ:

+ có cảm giác lo lắng, sợ hãi

+ đau đầu, chóng mặt nhẹ

+ ban đỏ, có những vùng da nổi gồ lên ( vết sẩn) kèm theo cảm giác ngứa, rát

+ mắt đỏ, ngứa, chảy nước

+ bàn tay, bàn chân và/hoặc mặt sưng lên

+ đau bụng, buồn nôn, nôn và tiêu chảy

+ ho, khó thở, có tiếng thở rít

  • Mức độ trung bình:

+ khó thở, mức độ từ tức ngực đến khó thở dữ dội, khiến nạn nhân thở khò khè và thở gấp để lấy khí

+ hoảng loạn

+ bối rối và lo âu

+ da nhợt, niêm mạc tím tái, môi thâm

+ hoặc ngược lại đỏ bừng, nóng, ngứa ran khắp người

+ có thể nhìn thấy lưỡi và cổ họng sưng lên kèm sưng húp quanh mắt

  • Mức độ nặng:

+ nạn nhân không đáp ứng, mất thông khí, mất mạch

+ da tím tái

+ có thể có co giật


Xem thêm:

Đừng hoảng loạn khi thấy nạn nhân ngất!

Đừng để dị ứng làm bạn hoảng loạn!

X
Hỏi-đáp
Đăng ký ngay