Các khóa học đã đăng ký

Nếu trẻ bị gãy xương đòn bố mẹ cần bình tĩnh sơ cứu | Wellbeing

BS Lưu Thị Minh Trang – Chuyên viên tập huấn Dự án Sơ cứu nhanh – Giành sự sống

Tổ chức giáo dục sức khỏe Wellbeing

Xương đòn hay còn gọi là xương quai xanh là một xương mảnh nằm ở phần trên của cơ thể, là xương duy nhất nối vai với ngực, có dạng hình chữ S. Do cấu trúc như vậy đây cũng là một xương tương đối dễ gãy của cơ thể. Đặc biệt ở trẻ nhỏ các xương cũng chưa được vững chắc, vì vậy tai nạn gây ra gãy xương đòn là hoàn toàn có thể xảy ra. Hãy cùng Wellbeing trang bị những kiến thức cơ bản nhất về các bước sơ cấp cứu gãy xương đòn, có thể sẽ hữu ích cho chính bố mẹ hoặc khi thực hiện với trẻ trong những trường hợp khẩn cấp.

1. Xương đòn có cấu tạo như thế nào?

Còn được gọi dân gian là xương quai xanh. Là xương duy nhất nối trực tiếp từ vai tới ngực, nằm ngay phần dưới của cổ, có hình chữ S nằm ngang. Xương đòn tương đối ít di động vì được cố định vững chắc bởi các dây chằng và cơ vùng vai.

Vì là xương có hình chữ S nằm ngang nên phần uốn cong của chữ S sẽ là phần mảnh và yếu nhất, đối với xương đòn điểm này nằm ở chỗ tiếp nối của 1/3 giữa và 1/3 ngoài (là chỗ chuyển tiếp, thay đổi tiết diện ngang của xương)

giai-phau-xuong-don-wellbeing

2. Xương đòn có chức năng gì?

Không có vai trò quá quan trọng tuy nhiên xương đòn cũng có một số chức năng nhất định như sau:

  • Tăng sức mạnh cho chi trên với các động tác thực hiện ở tầm phía trên vai. Do là điểm tựa của một số cơ vùng vai và bắp tay.
  • Tham gia các cử động xoay, giơ lên đưa xuống của vai
  • Bảo vệ các mạch máu và thần kinh đi qua vùng xương đòn
  • Chức năng thẩm mỹ

3. Vậy gãy xương đòn đặc biệt là ở trẻ nhỏ có thể xảy ra vì những nguyên nhân nào?

Có nhiều trường hợp có thể dẫn đến gãy xương do các cơ chế tác động trực tiếp hoặc gián tiếp.

Nguyên nhân trực tiếp ít gặp hơn, có thể là do vật nặng đập trực tiếp vào vai như trẻ với đồ vật trên cao rồi rơi xuồng rơi đúng vị trí xương đòn.

Nguyên nhân gián tiếp, chiếm đến 80% các trường hợp gãy xương đòn là do ngã, trẻ chống tay theo tư thế dạng vai hoặc do một lực đập mạnh tác động vào vai.

tu-the-nga-gay-xuong-don-wellbeing

4. Các biểu hiện của một tai nạn gãy xương đòn:

Các biểu hiện có thể tương đối chung chung nhưng bố mẹ sẽ dự đoán được vị trí chấn thương dựa vào cơ chế tác động của lực gây nên chấn thương. Các biểu hiện của trẻ:

  • Trẻ thấy đau vùng vai và cánh tay, sẽ đau chói ở vị trí gãy xương
  • Đau tăng lên khi trẻ cử động vai hoặc cánh tay bên bị thương, nặng hơn có thể không thể không vận động được, đặc biệt là không thực hiện được động tác giơ tay lên cao
  • Đầu trẻ sẽ xoay và nghiêng về bên bị chấn thương
  • Tay lành sẽ đỡ tay đau.
  • Có thể thấy đầu xương gãy lộ ra ngoài, chảy máu nhiều, khi này trẻ có thể hoảng loạn, la khóc nhiều thậm chí sốc. Trong trường hợp này, bố mẹ cần hết sức bình tĩnh: cầm máu và xử trí trẻ như một trường hợp sốc (xem thêm bài "Xử trí trẻ sốc")

5. Bố mẹ cần ghi nhớ những bước sơ cấp cứu sau:

Nếu tình trạng của trẻ chuyển biến nặng như sốc, bố mẹ cần gọi ngay cấp cứu để nhanh chóng nhận được sự hỗ trợ y tế kịp thời, đồng thời sau đó xử trí sốc trong lúc đợi xe cấp cứu tới.

  • Bước 1: Đỡ trẻ ngồi xuống, nhẹ nhàng đưa cánh tay bị thương đặt chéo trước ngực. Khuyến khích trẻ đỡ tay bị thương bằng tay lành. Luồn vòng băng tam giác (bố mẹ có thể dùng một tấm vải không co giãn hình vuông và gấp chéo lại , bản phải đủ to để che được qua khuỷu tay trẻ) vào giữa cánh tay và ngực của trẻ

so-cuu-gay-xuong-don-tre-wellbeing

  • Bước 2: Đỡ cánh tay trẻ bằng đai đeo để giảm sưng nề và giảm đau, lưu ý sao cho cánh tay và cẳng tay trẻ tạo được một góc vuông tại khuỷu. Vòng đai đeo qua cổ và thắt nút phía sau cổ, tuyệt đối không thắt nút đai đeo ở trên vị trí chấn thương xương đòn, vì nút thắt có thể di động chạm vào vùng tổn thương làm trẻ đau và có thể gay chảy máu thêm

so-cuu-gay-xuong-don-wellbeing

  • Bước 3: Để giúp trẻ thoải mái hơn, bố mẹ có thể găp một tấm vải mềm thành miếng đệm hoặc dùng gạc sạch chồng lên để kê giữa cánh tay trẻ với đai treo rồi dùng băng gấp dạng rộng (xem thêm bài “Chấn thương gãy xương ở trẻ – Bố mẹ cần làm gì?(P1)”) cuộn quanh lại cánh tay và thân mình trẻ.
  • Bước 4: Đưa trẻ đi viện kiểm tra kỹ lưỡng hơn và nhận được tư vấn y tế kịp thời.

Lưu ý:

  • Không cho trẻ ăn uống bất cứ thứ gì vì trẻ có thể sẽ cần gây mê
  • Nếu treo tay bằng vòng đai khiến trẻ đau hơn, hãy tháo dây treo và bảo trẻ đỡ tay bị thương bằng tay lành.

 

Xem thêm

Chấn thương gãy xương ở trẻ – Bố mẹ cần làm gì?(P1)

Nguyên tắc sơ cấp cứu RICE cho trẻ - Bố mẹ đã biết chưa?

X
Hỏi-đáp
Đăng ký ngay