Các khóa học đã đăng ký

Chấn thương xương cẳng chân- xử trí không dễ dàng| Wellbeing

Trịnh Thị Thanh Tâm| Điều phối Dự án Sơ cứu nhanh – Giành sự sống

Tổ chức Giáo dục sức khỏe Wellbeing

Chấn thương xương cẳng chân là tổn thương phức tạp mặc dù dễ nhận biết, song quá trình điều trị thường gặp rất nhiều khó khăn và biến chứng.Loại chấn thương này thường gặp tại Việt Nam do tai nạn giao thông, tuy vậy tỉ lệ nạn nhân được sơ cứu đúng cách sau tai nạn không cao.

Cấp trúc xương cẳng chân.

Xương cẳng chân gồm hai thành phần chính:

Xương chày nằm ở phía trước trong của cẳng chân, đây là xương chịu lực tỳ nén chính của cơ thể. Thân xương hình lăng trụ tam giác trên to, dưới nhỏ lại, đến 1/3 dưới cẳng chân thì chuyển thành hình lăng trụ tròn là điểm yếu nên dễ gãy xương.

Xương mác: là một xương phụ dài, ở ngoài cẳng chân, mảnh khảnh.

chan-thuong-cang-chan-wellbeing

Nguyên nhân chấn thương cẳng chân.

Cơ chế trực tiếp:

Gãy xương ở ngay tại vị trí lực chấn thương tác động vào ví dụ như bánh xe đâm vào, vật nặng đè trực tiếp vào mặt trong cẳng chân do sập nhà…Trường hợp gãy 2 xương cẳng chân do cơ chế chấn thương trực tiếp xương chày và xương mác.

Cơ chế chấn thương gián tiếp:

Nguyên nhân chủ yếu do nạn nhân ngã, cẳng chân bị bẻ gãy xương ngang nếu bàn chân tự do, trường hợp bàn chân bị kẹt (cố định) xương thường bị gãy chéo vát, xoắn vặn. Xương mác gãy thứ phát sau gãy xương chày nên thường gãy cao hơn mức gãy ở xương chày.

 Các tổn thương cẳng chân thường gặp sau tai nạn.

 Sau chấn thương, cẳng chân thường gặp 2 tổn thương chính:

  • Tổn thương phần xương: gãy xương chày, gãy xương mác, gãy cả hai xương hay di lệch vị trí…
  • Tổn thương phần mềm: Tùy mức độ, cơ chế, vị trí chấn thương mà phần mềm chịu tổn thương khác nhau. Trường hợp gãy xương thì chấn thương trực tiếp thường để lại tổn thương tại lớp da, tổ chức dưới da và cơ ở xung quanh ổ gãy nhiều hơn so với  chấn thương  gián tiếp.

Dấu hiệu nhận biết nạn nhân chấn thương cẳng chân:

Sau chấn thương nạn nhân xuất hiện các biểu hiện sau:

  • Xuất hiện đau tại vị trí tổn thương
  • Sưng, bầm tím và biến dạng chân.
  • Vết thương hở.
  • Không đứng được trên chân bị thương. Hạn chế vận động ở chân gãy

Các bước sơ cứu nạn nhân chấn thương:

Trường hợp nghi ngờ nạn nhân chấn thương xương cẳng chân cần thực hiện cố định chân bị thương và bố trí đưa nạn nhân tới bệnh viện. Dưới đây là các bước thực hiện:

Bước 1: Giúp nạn nhân nằm xuống và được thoải mái. Dùng tay cố định và nâng đỡ chân bị thương tại vị trí đầu gối và mắt cá chân để tránh cử động. Nếu có vết thương, hãy cẩn thận làm lộ vết thương và xử trí chảy máu. Đặt gạc lên để bảo vệ vết thương.

Bước 2: Gọi cấp cứu 115. Duy trì hỗ trợ cho tới khi xe cứu thương đến. Xử trí sốc nếu cần. Không được nâng cao chân bị thương; hãy nâng chân lành nếu thấy nạn nhân có dấu hiệu sốc.

Bước 3: Nếu xe cứu thương không thể đến ngay, hỗ trợ chân bị thương bằng cách nẹp chân bị thương vào chân còn lại. Đặt chân lành song song với chân bị thương và đặt băng xuống dưới cả hai chân. Đặt băng tam giác gấp hẹp ở bàn chân và mắt cá chân, sau đó đặt băng tam giác gấp rộng ở đầu gối, trên và dưới vị trí gãy xương. Chèn miếng đệm vào giữa hai cẳng chân. Buộc băng số tám quanh bàn chân và mắt cá chân, sau đó cố định các cuộn băng khác; lưu ý nút buộc nằm ở phía chân lành.

Bước 4: Nếu quãng đường tới bệnh viện dài và khó đi, hãy đặt thêm đệm mềm ở mặt ngoài chân bị thương, từ đầu gối đến bàn chân. Cố định chân bằng băng tam giác gấp rộng như trên. Xử trí dấu hiệu sốc nếu cần thiết, nhưng không được nâng cao chân nạn nhân.

Trường hợp đặc biệt: Nếu vết gãy gần mắt cá chân cần thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Dùng tay cố định và nâng đỡ chân bị thương tại đầu gối và bàn chân (không đặt tay lên trên vị trí gãy xương) để tránh cử động. Nếu có vết thương, hãy xử trí chảy máu và đặt gạc lên để bảo vệ. Gọi cấp cứu 115. Tiếp tục hỗ trợ cho tới khi xe cứu thương đến. Xử trí sốc nếu cần thiết. Không được nâng cao chân bị thương; nâng cao chân lành nếu thấy dấu hiệu sốc.

Bước 2: Nếu xe cứu thương đến chậm, hãy nẹp chân bị thương với chân còn lại – yêu cầu người trợ giúp tiếp tục hỗ trợ chân khi bạn đang cố định băng. Đặt chân lành cạnh chân bị thương. Đặt một băng tam giác gấp hẹp ở bàn chân. Đặt hai băng tam giác gấp rộng dưới hai đầu gối; một cuộn ở đầu gối và trượt cuộn còn lại xuống phía trên chỗ gãy xương. Chèn đệm giữa hai cẳng chân và buộc hai bàn chân với nhau. Sau đó, buộc tiếp hai cuộn băng còn lại. Buộc các nút ở bên chân lành.

Trường hợp không có băng tam giác hãy sử dụng có thể băng y tế thông dụng hoặc vải sạch thực hiện cố định.

Xem thêm

Chấn thương bàn tay

Sơ cứu nạn nhân chấn thương ngực.

 

 

X
Hỏi-đáp
Đăng ký ngay