Các khóa học đã đăng ký

Chấn thương gãy xương ở trẻ – Bố mẹ cần làm gì?(P2) | Wellbeing

BS Lưu Thị Minh Trang – Chuyên viên tập huấn Dự án Sơ cứu nhanh – Giành sự sống

Tổ chức giáo dục sức khỏe Wellbeing

Chấn thương ở trẻ không phải là trường hợp hiếm gặp trong cuộc sống hằng ngày do các bé có tính năng động cao đồng thời lại chưa đủ nhận thức để nhận biết các mối nguy xung quanh. Đặc biệt, những trường hợp nặng có thể làm trẻ gãy xương, đối với gãy xương ở trẻ nhỏ bậc tiểu học đa số là hiện tượng gãy cành tươi (xương không gãy rời mà thường bị bẻ cong hoặc lệch trục chi), đối với trẻ lớn hơn các gãy xương hở sẽ khiến trẻ hoảng loạn. Vì vậy, bố mẹ hãy bổ sung những kiến thức về sơ cấp cứu gãy xương để xử trí những trường hợp khẩn cấp qua bài viết dưới đây.

gay-xuong-cang-chan-wellbeing

3. Chấn thương cẳng chân:

Cẳng chân là vị trí thường chấn thương va đập vì đặc điểm vị trí phần dưới cơ thể, di động nhiều để đảm bảo chức năng vận động. Hơn nữa, trẻ nhỏ lại là một đối tượng đặc biệt – nô đùa nhiều và lại thường không lường trước được các mối nguy. Do vậy, bố mẹ cần đặc biệt chú ý những chấn thương tại vùng này của trẻ.

3.1. Giái phẩu vùng cẳng chân:

giai-phau-xuong-cang-chan-wellbeinggiai-phau-phan-mem-cang-chan-wellbeing

Cẳng chân là phần tiếp nối của đùi thông qua đầu gối và gồm 2 xương chính là:

  • Xương chày: nằm phía trước và trong của cẳng chân, cong hình chữ S, chịu lực tỳ nén chính của cơ thể. Thân xương chày hình lăng trụ tam giác phía trên to và nhỏ dần lại khi càng xuống thấp, đến 1/3 dưới cẳng chân thì chuyển thành hình lăng trụ tròn. Phần chuyển tiếp này chình là điểm yếu dễ gãy xương nhất.
  • Xương mác: là một xương dài, nằm phía ngoài cẳng chân, mảnh khảnh, là một xương phụ (người ta có thể lấy bỏ 2/3 trên xương mác cũng không ảnh hưởng đến chức năng sinh lý gì của chi dưới). Xương mác có đặc điểm là thường liền tương đối nhanh.

Các cơ cẳng chân phân bố không đều. Mặt trong xương chày nằm ngay dưới da, còn xương mác có các cơ che phủ hoàn toàn. Vì thế khi gãy xương chày rất hay gặp trường hợp đầu gãy sắc nhọn chọc thủng da gây gãy hở.

3.2. Các chấn thương vùng cẳng chân:

Các chấn thương nhẹ có thể gồm: bầm tím, xây xát da gây chảy máu thông thường,..Ở bài viết này chủ yếu sẽ tập trung đến chấn thương nặng hơn là gãy xương cẳng chân và cách sơ cứu nếu trẻ bị gãy 1 xương hay thậm chí 2 xương cẳng chân.

Gãy xương cẳng chân có thể gây nên do cơ chế chấn thương trực tiếp hoặc gián tiếp. Riêng ở trẻ em thường do cơ chế gián tiếp do ngã. Nếu là do cơ chế trực tiếp, gãy xương sẽ ở ngay chỗ lực chấn thương tác động vào ví dụ như bánh xe đâm vào, đồ vật nặng đè lên,… và cả 2 xương chày , mác thường gãy ngang mức nhau. Còn đối với cơ chế gián tiếp, gãy xương chày:

  • Nếu bàn chân tự do thì đường gãy sẽ là gãy ngang
  • Nếu bàn chân bị kẹt (cố định) thì gãy chéo vát, xoắn vặn.

Xương mác nếu có gãy sẽ gãy thứ phát sau gãy xương chày nên thường gãy cao hơn mức gãy ở xương chày. Tổn thương phần mềm (da và các cơ lân cận) nặng nhẹ tùy thuộc vào cơ chế chấn thương.

cac-hinh-thai-gay-xuong-chay-tre-em-wellbeing

3.3. Các biểu hiện của gãy xương cẳng chân ở trẻ:

Chẩn đoán chính xác gãy xương, trẻ cần được chup X-quang hoặc chụp cắt lớp. Tuy nhiên sẽ có một só biểu hiện sau để bố mẹ có thể tự chấn đoán được là trẻ có gãy xương hay không:

  • Trẻ đau nhiều tại vị trí chấn thương: đau chói
  • Chân gãy không thể vận động được
  • Biến dạng cẳng chân: cong vẹo, lệch trục
  • Trẻ có thể sốc: la khóc nhiều, sau đó tìm tái và có thể ngất

Nếu thấy xương gãy lộ ra hẳn ngoài da thì khẳng định được luôn trẻ bị gãy xương. Tuy vậy, đối với trẻ nhỏ các gãy xương thường là gãy cành tươi (tức là xương gãy không gãy dời ra 2 phần mà chỉ có hiện tượng gãy nhỏ không đứt dời hoặc chỉ biến dạng xương) nên sẽ khó xác định là trẻ có gay xương thực sự hay không.

gay-canh-tuoi-xuong-mac-wellbeing

4. Các bước sơ cấp cứu nếu trẻ bị gãy xương cẳng chân:

Sơ cấp cứu chân của trẻ ở tư thế như khi bạn tìm thấy để tránh việc đầu xương gãy gây thêm tổn thương bên trong. Chú ý:

  • Nếu có vết thương ngoài, xử trí chảy máu và băng lại bằng gạc vô khuẩn, chú ý thao tác nhẹ nhàng và tuyệt đối không di chuyển chân tổn thương của trẻ.
  • Không có nắn thẳng chân bị thương trong bất kỳ trường hợp nào

Ba bước xử trí gãy xương cẳng chân:

  • Bước 1: Gọi cấp cứu 115 để được trợ giúp kịp thời.
  • Bước 2: Giúp trẻ thoải mái và cố định tư thế chân trẻ. Giữ chân trẻ ở nguyên tư thế như khi bạn tìm thấy bằng cách đỡ khớp cơ chân và khóp gối.
  • Bước 3: Đỡ các khớp cho tới khi có trợ giúp y tế. Bố mẹ có thể đặt các tấm nệm dọc theo mặt ngoài của chân và giữa hai chân trẻ. Sau đó đắp chăn để giữ ấm cho trẻ. Nếu nghi ngờ có sốc, xử trí sốc (xem thêm bài “Xử trí trẻ sốc”), nhưng đặc biệt chú ý: chỉ được nâng chân không chấn thương lên.

so-cap-cuu-gay-xuong-cang-chan-wellbeing

Xem thêm

Xử trí chảy máu nặng ở trẻ

Xử trí trẻ sốc

 

X
Hỏi-đáp
Đăng ký ngay